Coraz więcej pracodawców wykorzystuje w procesie rekrutacji nie tylko tradycyjne metody pozyskiwania kandydatów, ale również własnych pracowników lub współpracowników. Programy poleceń pracowniczych pozwalają firmom szybciej znaleźć odpowiednich specjalistów i jednocześnie ograniczyć koszty rekrutacji. W praktyce polega to na tym, że pracownik poleca kandydata do pracy. Gdy pracodawca zatrudni kandydata, który spełni określone warunki (np. przepracuje kilka miesięcy), pracownik otrzymuje premię lub prowizję.
Powstaje jednak pytanie podatkowe: jak opodatkować w PIT wynagrodzenie wypłacane za polecenie kandydata do pracy? Odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, do kogo skierowany jest program poleceń, tj. czy mogą w nim uczestniczyć tylko pracownicy czy też inne osoby.
Definicja przychodu ze stosunku pracy
Punktem wyjścia jest art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych („Ustawa PIT”). Zgodnie z tym przepisem za przychody ze stosunku pracy uważa się:
wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
Przepis ten zawiera przykładowe wyliczenie świadczeń, takich jak wynagrodzenie zasadnicze, premie czy dodatki. Jednocześnie katalog ten ma charakter otwarty. Oznacza to, że również inne świadczenia otrzymywane w związku z zatrudnieniem mogą stanowić przychód ze stosunku pracy.
W praktyce organy podatkowe przyjmują szeroką interpretację tego przepisu. Jeżeli dane świadczenie pozostaje w związku z zatrudnieniem i jest wypłacane pracownikowi przez pracodawcę, co do zasady będzie traktowane jako przychód ze stosunku pracy.
Program poleceń skierowany wyłącznie do pracowników
Jeśli program poleceń obejmuje tylko pracowników spółki, organy podatkowe traktują premię za polecenie jako przychód ze stosunku pracy. W takim przypadku:
- pracodawca wypłaca świadczenie pracownikowi,
- otrzymuje je pracownik pozostający w stosunku pracy,
- możliwość uzyskania premii wynika z regulacji obowiązujących w firmie (np. regulaminu programu poleceń).
W konsekwencji premię za polecenie traktuje się jako dodatkowy element wynagrodzenia pracowniczego. Podlega ona opodatkowaniu na zasadach właściwych dla przychodów ze stosunku pracy.
Stanowisko takie zajął przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 28 stycznia 2025 r. (sygn. 0115-KDIT2.4011.528.2024.1.ŁS), wskazując, że premie wypłacane pracownikom w ramach programu poleceń stanowią przychód ze stosunku pracy i powinny być rozliczane zgodnie z art. 12 Ustawy PIT.
Co istotne, dla tej kwalifikacji nie ma znaczenia czy takie świadczenie przewidziane jest w umowie o pracę. Jak podkreślił Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 8 kwietnia 2025 r. (sygn. 0114-KDIP3-1.4011.127.2025.3.MS2) niezależnie bowiem od tego, czy udział w programie związany jest czy też nie z obowiązkami służbowymi pracownika, dla zakwalifikowania premii z tego tytułu do przychodów ze stosunku pracy wystarczająca jest okoliczność, że adresatami programu są jedynie pracownicy spółki, nie zaś szersze grono odbiorców.
Program poleceń skierowany również do osób niebędących pracownikami
Inaczej sytuacja wygląda, gdy firma otwiera program poleceń także dla osób niebędących pracownikami, np.:
- byłych pracowników,
- współpracowników B2B,
- osób zewnętrznych.
W takim przypadku organy podatkowe wskazują, że wypłacana premia nie musi być przychodem ze stosunku pracy. Może zostać zakwalifikowana jako przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 Ustawy PIT. Taka kwalifikacja ma istotne znaczenie gdyż wówczas na spółce nie ciążą obowiązki płatnika.
Takie stanowisko zostało potwierdzone m.in. w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 17 marca 2025 r. (sygn. 0114-KDIP3-1.4011.68.2025.1.AK), w której wskazano, że jeżeli program poleceń obejmuje zarówno pracowników, jak i osoby trzecie, to premie mogą stanowić przychód z innych źródeł.
Jeżeli masz pytania dotyczące opodatkowania premii z programów poleceń, zapraszamy do kontaktu z naszym działem doradztwa biznesowego.
Powyższe podsumowanie ma charakter ogólny i dotyczy przepisów aktualnych na dzień publikacji artykułu. Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w konkretnej sprawie – skorzystaj z formularza kontaktowego.
