Dzierżawa znaku towarowego to rozwiązanie wykorzystywane zarówno przez przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność, jak i przez wspólników spółek oraz podmioty funkcjonujące w ramach jednej grupy kapitałowej. Pozwala uporządkować zasady korzystania z marki, generować przychody z własności intelektualnej i budować jasny model współpracy pomiędzy powiązanymi podmiotami. Jednocześnie jednak od lat pozostaje obszarem napięć między podatnikami a fiskusem. Najnowszy wyrok NSA z 27 sierpnia 2025 r. (II FSK 55/23) porządkuje jedynie część tych wątpliwości.
Kwalifikacja przychodu już jasna — ale tylko w jednym obszarze
W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził dotychczasową, coraz bardziej ugruntowaną linię: przychód z dzierżawy znaku towarowego należy kwalifikować jako przychód z dzierżawy i umów o podobnym charakterze, a nie jako przychód z praw majątkowych. Taka kwalifikacja ma niebagatelne konsekwencje — przede wszystkim otwiera podatnikom drogę do stosowania ryczałtu ewidencjonowanego ze stawką 8,5 proc. (lub 12,5 proc. ponad próg 100 tys. zł). NSA ponownie więc odrzucił interpretacje fiskusa, zgodnie z którymi każdy przychód związany ze znakami towarowymi powinien być traktowany jako przychód z praw majątkowych opodatkowany według skali.
W ocenie Sądu kluczowe znaczenie ma to, jakie świadczenie jest przedmiotem umowy. Jeżeli jest to dzierżawa prawa, to źródłem przychodu jest czynsz z dzierżawy, a nie samo prawo majątkowe. Katalog źródeł w ustawie o PIT ma charakter rozłączny i nie można jednocześnie przypisać jednego przychodu do dwóch kategorii.
Gdzie pojawiają się problemy? W transakcjach między podmiotami powiązanymi
Choć takie rozstrzygnięcie niewątpliwie ułatwia podatnikom kwalifikowanie przychodów i daje przewidywalność co do stawki opodatkowania, nie oznacza to, że dzierżawa znaku towarowego przestaje budzić wątpliwości organów podatkowych. Wręcz przeciwnie — w kontekście podmiotów powiązanych osobowo lub kapitałowo to dopiero początek trudniejszych pytań. O ile NSA wyjaśnił, z jakiego źródła pochodzi przychód, o tyle nie rozstrzygnął kwestii fundamentalnej dla praktyki: w jakim zakresie fiskus w ogóle będzie uznawał takie transakcje za dopuszczalne i rynkowe.
To właśnie ten obszar stanowi dziś największe ryzyko. Organy podatkowe coraz wnikliwiej analizują dzierżawy znaków wewnątrz grup kapitałowych, badając m.in. realną wartość rynkową znaku, jego użyteczność dla korzystającego, ekonomiczne uzasadnienie transakcji oraz wysokość czynszu. Rosnąca liczba kontroli pokazuje, że nie jest to dla fiskusa obszar oczywisty — a sam wyrok NSA nie eliminuje tych sporów, a jedynie porządkuje zasady kwalifikacji przychodu.
Jeśli potrzebujesz pomocy przy konstruowaniu, analizie lub zabezpieczeniu umów dotyczących znaków towarowych — służymy wsparciem prawnym na każdym etapie. Sprawdź, co możemy dla Ciebie zrobić: Obsługa Prawna – JB Solutions
Co to oznacza dla podatnika w praktyce?
Podatnik musi zadbać nie tylko o poprawną konstrukcję umowy, ale również o udokumentowanie, że transakcja ma sens gospodarczy i odbywa się na warunkach rynkowych. To właśnie te kwestie — test rynkowości, uzasadnienie biznesowe i wpływ powiązań między stronami — będą w najbliższych latach prawdopodobnie najczęściej przedmiotem sporów i dalszego orzecznictwa.
Dlatego, choć wyrok NSA z 27 sierpnia 2025 r. niewątpliwie daje przewidywalność w zakresie kwalifikacji przychodów, podatnicy — zwłaszcza funkcjonujący w grupach kapitałowych lub w relacjach wewnętrznych — powinni zachować ostrożność. Sama możliwość opodatkowania ryczałtem to dopiero pierwszy krok. Drugim, znacznie ważniejszym, jest takie przygotowanie transakcji, by mogła ona obronić się w ewentualnym sporze z organem.
Powyższe podsumowanie ma charakter ogólny i dotyczy przepisów aktualnych na dzień publikacji artykułu. Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w konkretnej sprawie – skorzystaj z formularza kontaktowego.
