Coraz więcej spółek angażuje się w działania z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR). Wynika to nie tylko z oczekiwań rynku i kontrahentów, ale także z rosnącego znaczenia zrównoważonego rozwoju. W praktyce pojawia się jednak istotne pytanie: czy wydatki na CSR mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w CIT?
Czym jest CSR?
CSR (Corporate Social Responsibility) to koncepcja prowadzenia działalności gospodarczej w sposób odpowiedzialny społecznie i środowiskowo. W praktyce oznacza to, że spółka – oprócz osiągania zysku – bierze pod uwagę wpływ swojej działalności na otoczenie: pracowników, klientów, społeczności lokalne czy środowisko naturalne.
Działania CSR mogą przyjmować bardzo różne formy. W obszarze środowiskowym spółki wdrażają rozwiązania ograniczające negatywny wpływ na środowisko, np. inwestują w energooszczędne technologie, redukcję emisji czy projekty zwiększające bioróżnorodność. W obszarze społecznym angażują się w inicjatywy skierowane do lokalnych społeczności lub wspierające edukację i rozwój. Istotnym elementem są także działania wewnętrzne – związane z warunkami pracy, rozwojem pracowników czy kulturą organizacyjną.
Ogólna zasada dotycząca zaliczania wydatków do kosztów podatkowych
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych („Ustawa CIT”), kosztami uzyskania przychodów są wydatki poniesione w celu osiągnięcia przychodów albo zachowania lub zabezpieczenia ich źródła, z wyjątkiem wydatków wskazanych w art. 16 ust. 1.
Aby wydatek mógł być kosztem podatkowym, powinien mieć związek z działalnością gospodarczą, być racjonalnie uzasadniony i nie znajdować się w katalogu wyłączeń. W kontekście CSR szczególne znaczenie mają wyłączenia dotyczące darowizn oraz kosztów reprezentacji.
Kiedy wydatki na CSR mogą być kosztem?
Praktyka organów podatkowych wskazuje, że wydatki na CSR mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, ale pod określonymi warunkami.
Kluczowe znaczenie ma to, czy wydatki na CSR można powiązać z działalnością gospodarczą spółki oraz jej przychodami. Nie chodzi przy tym wyłącznie o bezpośredni wpływ na konkretną sprzedaż, ale również o szerszy kontekst funkcjonowania przedsiębiorstwa.
W praktyce organy podatkowe akceptują podejście, zgodnie z którym wydatki na CSR mogą stanowić koszt podatkowy. Warunkiem jest ich powiązanie ze świadomą i zaplanowaną strategią biznesową. Oznacza to, że działania CSR nie mogą mieć charakteru incydentalnego ani przypadkowego. Powinny wynikać z przyjętej polityki spółki. Muszą też być spójne z jej działalnością.
Istotne jest również wykazanie związku z przychodem, nawet jeśli ma on charakter pośredni. W wielu branżach działania CSR są obecnie warunkiem współpracy z kontrahentami lub uczestnictwa w łańcuchach dostaw. Spółki są oceniane pod kątem standardów środowiskowych, społecznych i zarządczych (ESG), a brak aktywności w tym zakresie może prowadzić do utraty kontraktów lub ograniczenia dostępu do nowych zleceń. W takim przypadku wydatki na CSR można traktować jako działania służące zabezpieczeniu źródła przychodów.
CSR a koszty reprezentacji
Dodatkowo działania CSR często wpływają na reputację przedsiębiorstwa, relacje z partnerami biznesowymi oraz lojalność klientów. Choć taki efekt ma charakter wizerunkowy, nie oznacza automatycznie, że wydatki stanowią koszty reprezentacji. Kluczowe jest rozróżnienie pomiędzy działaniami o charakterze czysto promocyjnym a działaniami wpisującymi się w długofalową strategię biznesową. Jeżeli działania CSR mają realne uzasadnienie gospodarcze i są powiązane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa, mogą być uznane za koszt podatkowy.
Jak wskazują organy podatkowe, Ustawa CIT nie zawiera przepisu, który pozwalałby na uznanie wydatków ponoszonych w ramach CSR niejako „automatycznie” za koszty uzyskania przychodów. W każdym przypadku ponoszenia takich wydatków podatnik musi wykazać ich związek z uzyskaniem przychodów, zachowaniem albo zabezpieczeniem ich źródła. Im silniejszy związek z przychodami i strategią spółki, tym większa szansa na ich podatkową kwalifikację. Przykładowo, w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 1 września 2023 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.315.2023.2.KW, organ potwierdził, że wydatki na utworzenie eko pasieki oraz działania edukacyjne w ramach CSR mogą być kosztem podatkowym gdyż wpisują się w strategię działań spółki podnoszących świadomość społeczną i zmniejszających negatywne oddziaływanie na środowisko naturalne.
Jednocześnie należy zachować ostrożność w sytuacjach, gdy działania CSR przybierają formę darowizn lub świadczeń o charakterze jednostronnym. W takich przypadkach mogą one zostać wyłączone z kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 14 Ustawy CIT, zgodnie z którym do kosztów podatkowych nie zalicza się darowizn i ofiar wszelkiego rodzaju. Podobnie ryzykowne są wydatki, których głównym celem jest kreowanie wizerunku bez realnego związku z działalnością operacyjną (tzw. wydatki reprezentacyjne).
Powyższe podsumowanie ma charakter ogólny i dotyczy przepisów aktualnych na dzień publikacji artykułu. Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w konkretnej sprawie – skorzystaj z formularza kontaktowego.
