Jednym z podstawowych narzędzi ochrony podatników w Polsce są interpretacje indywidualne. Każdy podatnik może wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) z wnioskiem o interpretację przepisów podatkowych. We wniosku opisuje swój stan faktyczny albo planowane zdarzenie przyszłe oraz przedstawia własne stanowisko. Co do zasady interpretacja ma dawać bezpieczeństwo – jeżeli podatnik zastosuje się do jej treści, nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji podatkowych.
W praktyce jednak nie zawsze złożenie wniosku kończy się wydaniem interpretacji. Ordynacja podatkowa przewiduje sytuacje, w których Dyrektor KIS może odmówić jej wydania.
Odmowa wydania interpretacji – kiedy jest możliwa?
Zgodnie z art. 14b § 5b Ordynacji podatkowej, Dyrektor KIS odmawia wydania interpretacji indywidualnej w drodze postanowienia, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że opisany we wniosku stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może:
- stanowić czynność lub element czynności objętej klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej),
- być przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści (np. w kontekście umów o unikaniu podwójnego opodatkowania),
- stanowić nadużycie prawa w rozumieniu przepisów o VAT (art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług).
Kluczowe jest tu pojęcie „uzasadnionego przypuszczenia”. Organ nie musi mieć pewności, że podatnik działa nieprawidłowo. Wystarczy, że na podstawie przedstawionych okoliczności uzna, iż dana konstrukcja może służyć unikaniu opodatkowania albo nadużyciu prawa.
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że owo „przypuszczenie” musi być oparte na obiektywnych racjach, poparte zbiorem argumentów, motywów, pobudek. Chodzi zatem o to, że organ interpretacyjny odmawiając wydania interpretacji musi dysponować informacjami wynikającymi z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, na podstawie którego może przyjąć, że możliwość wydania decyzji stwierdzającej unikanie opodatkowania jest oparta na konkretnych danych, a nie domysłach, czy wyczuciu organu, względnie całkowitym pominięciu niektórych przesłanek wydania decyzji, o której mowa w art. 119 Ordynacji podatkowej (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 11 grudnia 2024 r., sygn. I SA/Ol 384/24).
Opinia Szefa KAS – ważny element procedury
Jeżeli Dyrektor KIS poweźmie takie przypuszczenie, co do zasady zwraca się o opinię do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (art. 14 § 5c Ordynacji podatkowej). Opinia ta dotyczy właśnie tego, czy opisany we wniosku schemat może podlegać klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, przepisom o ograniczaniu korzyści umownych albo regulacjom o nadużyciu prawa w VAT.
Co istotne, do akt sprawy dołącza się zarówno opinię Szefa KAS, jak i sam wniosek Dyrektora KIS o jej wydanie, przy czym dane identyfikujące wnioskodawcę usuwa się.
Kilka wniosków o interpretację – jedno podejrzenie
Ordynacja podatkowa idzie jeszcze dalej. Uzasadnione przypuszczenie może wynikać z łącznej oceny więcej niż jednego wniosku o interpretację, nawet jeśli zostały one złożone przez różnych podatników. Oznacza to, że organ może dostrzec pewien schemat działań pojawiający się w praktyce i na tej podstawie odmówić wydania interpretacji w kolejnych sprawach.
Z punktu widzenia podatników to bardzo istotne – nawet indywidualny i starannie przygotowany wniosek może zostać oceniony w szerszym kontekście rynkowym.
Czy od odmowy wydania interpretacji podatkowej można się odwołać?
Na postanowienie o odmowie wydania interpretacji przysługuje wnioskodawcy zażalenie, które należy złożyć w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia. Nie oznacza to jednak automatycznego „odblokowania” sprawy – w praktyce skuteczność zażaleń bywa ograniczona, zwłaszcza gdy organ powołuje się na ryzyko zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. W przypadku gdy zażalenie nie przyniesie oczekiwanego skutku i organ nadal odmawia wydania interpretacji, wnioskodawca ma prawo złożyć skargę do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpowiedzi organu.
W przypadku dodatkowych pytań lub wątpliwości zachęcamy do kontaktu: Obsługa Prawna – JB Solutions
Powyższe podsumowanie ma charakter ogólny i dotyczy przepisów aktualnych na dzień publikacji artykułu. Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w konkretnej sprawie – skorzystaj z formularza kontaktowego.
