Polskie podmioty coraz częściej dokonują płatności na rzecz zagranicznych kontrahentów. Mogą to być odsetki, należności licencyjne, dywidendy czy wynagrodzenie za usługi niematerialne. W wielu przypadkach wypłata takich należności wiąże się z obowiązkiem poboru podatku u źródła. Podatek u źródła a płatności do spółki transparentnej podatkowo to zagadnienie, które budzi szczególne wątpliwości, gdy bezpośrednim odbiorcą płatności jest zagraniczny podmiot transparentny podatkowo.
Podmiot transparentny podatkowo sam nie jest podatnikiem podatku dochodowego. Dochód uzyskiwany za jego pośrednictwem jest przypisywany jego wspólnikom i to oni rozliczają podatek. W praktyce oznacza to, że dla celów podatku u źródła nie zawsze wystarczy sprawdzić podmiot wskazany na fakturze i rachunku bankowym. Konieczne jest ustalenie, kto jest podatnikiem danej należności.
Podatek u źródła – podstawowe zasady
Podstawowe zasady opodatkowania należności wypłacanych zagranicznym podatnikom określa ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych („Ustawa CIT”). Zgodnie z art. 21 ust. 1 Ustawy CIT, podatkowi u źródła podlegają m.in. odsetki, należności licencyjne oraz określone usługi niematerialne. W przypadku tych należności stawka krajowa wynosi co do zasady 20%. Z kolei art. 22 ust. 1 Ustawy CIT przewiduje 19% podatek od dywidend oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.
Przepisy te stosuje się jednak z uwzględnieniem właściwych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Umowa może przewidywać niższą stawkę podatku albo nawet brak opodatkowania w Polsce.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 Ustawy CIT, to polski podmiot dokonujący wypłaty pełni co do zasady funkcję płatnika. Musi więc ustalić, czy dana płatność podlega podatkowi u źródła, jaka stawka ma zastosowanie oraz czy spełnione są warunki zastosowania preferencji wynikających z właściwej umowy podatkowej.
Kto jest podatnikiem przy płatności do podmiotu transparentnego?
W przypadku podmiotu transparentnego podatkowo trzeba rozróżnić odbiorcę płatności od podatnika. Zagraniczna spółka osobowa może być stroną umowy, wystawić fakturę i otrzymać zapłatę na własny rachunek. Jeżeli jednak zgodnie z prawem właściwego państwa nie jest ona podatnikiem podatku dochodowego, przychód podatkowy jest rozpoznawany przez jej wspólników.
W takiej sytuacji dla celów podatku u źródła należy „spojrzeć przez” podmiot transparentny. Podatnikami są jego wspólnicy, w zakresie w jakim przypada na nich dochód z danej płatności. To ich status podatkowy i rezydencja mają znaczenie dla zastosowania właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Jeżeli wspólnikiem jest osoba prawna, analiza odbywa się na gruncie Ustawy CIT. Jeżeli wspólnikiem jest osoba fizyczna, zastosowanie mogą znaleźć odpowiednie przepisy ustawy podatku dochodowym od osób fizycznych.
Potwierdza to praktyka organów podatkowych. W interpretacji z 7 sierpnia 2025 r. (sygn. 0111-KDIB1-1.4010.295.2025.1.AW) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej analizował płatności za usługi wynajmu lokomotyw i wskazał, że w przypadku gdy odbiorcą należności jest niemiecka spółka komandytowa, która nie jest podatnikiem podatku dochodowego, wówczas podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych od należności dokonywanych przez polski podmiot będzie wspólnik, który jest spółką z siedzibą w Luksemburgu. W konsekwencji zastosowanie powinna znaleźć polsko-luksemburska umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Czyj certyfikat rezydencji powinien posiadać płatnik?
Ustalenie podatnika wpływa bezpośrednio na dokumentację, którą powinien posiadać polski płatnik. Zgodnie z art. 26 ust. 1 Ustawy CIT, zastosowanie stawki wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niepobranie podatku zgodnie z taką umową wymaga udokumentowania siedziby podatnika certyfikatem rezydencji.
Jeżeli bezpośredni odbiorca płatności jest transparentny podatkowo, kluczowy nie jest więc certyfikat dotyczący samego odbiorcy płatności. Dokumentacja powinna potwierdzać rezydencję podatkową wspólników, ponieważ to oni są podatnikami przychodu.
W interpretacji z 25 sierpnia 2023 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.306.2023.1.OK) Dyrektor KIS zaakceptował zbiorcze certyfikaty rezydencji dotyczące wspólników amerykańskich podmiotów transparentnych podatkowo. Istotne było to, że dokumenty wydane przez właściwy organ podatkowy potwierdzały rezydencję osób będących podatnikami.
W praktyce płatnik powinien posiadać również dokumenty pozwalające ustalić, że zagraniczny kontrahent rzeczywiście jest transparentny podatkowo. Istotna jest także aktualna struktura wspólników oraz sposób ich udziału w zysku. Dopiero te informacje pozwalają prawidłowo przypisać płatność poszczególnym podatnikom i zastosować właściwą umowę przeciwko unikaniu opodatkowania.
Powyższe podsumowanie ma charakter ogólny i dotyczy przepisów aktualnych na dzień publikacji artykułu. Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w konkretnej sprawie – skorzystaj z formularza kontaktowego.
