Fundacje rodzinne stają się coraz bardziej popularnym narzędziem planowania sukcesji i zarządzania majątkiem. W praktyce do fundacji wnoszony jest bardzo różny majątek – od udziałów i akcji w spółkach, przez nieruchomości, aż po inne prawa majątkowe. Jednym ze sposobów przekazania majątku jest darowizna. W takiej sytuacji kluczowe staje się pytanie o PCC od darowizny do fundacji rodzinnej i ewentualne obowiązki podatkowe z tym związane.
Czym jest fundacja rodzinna?
Fundacja rodzinna została wprowadzona do polskiego porządku prawnego stosunkowo niedawno. Jej celem jest przede wszystkim ochrona majątku rodzinnego, zapewnienie ciągłości jego zarządzania oraz realizacja świadczeń na rzecz beneficjentów.
Do fundacji można wnosić różnego rodzaju składniki majątku. Może to nastąpić zarówno w ramach funduszu założycielskiego, jak i później – np. w drodze darowizny. W praktyce fundatorzy często przekazują do fundacji aktywa inwestycyjne lub biznesowe. Robią to, aby uporządkować strukturę majątkową i zabezpieczyć sukcesję w ramach najbliższej rodziny.
Istota darowizny
Pojęcie darowizny nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych („Ustawa PCC”), dlatego należy sięgnąć do Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
Kluczową cechą darowizny jest jej nieodpłatny charakter. Oznacza to, że obdarowany nie świadczy nic w zamian. Przedmiotem darowizny mogą być zarówno rzeczy, jak i prawa majątkowe – np. akcje, udziały czy nieruchomości.
Zasady opodatkowania PCC darowizn
Trzeba pamiętać, że choć fundacja rodzinna korzysta z wielu preferencji podatkowych. Nie oznacza to, że jest całkowicie zwolniona z obowiązku zapłaty podatków. Dlatego każdorazowo należy rozważyć, czy dana czynność, której stroną jest fundacja rodzinna, rodzi określone skutki podatkowe.
Podatek od czynności cywilnoprawnych obejmuje tylko określone czynności wymienione w ustawie. Katalog ten ma charakter zamknięty. W przypadku darowizny ustawodawca przyjął szczególne rozwiązanie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d Ustawy PCC opodatkowaniu podlega umowa darowizny, ale wyłącznie w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów, ciężarów lub zobowiązań darczyńcy. Podatnikiem PCC jest w takim przypadku obdarowany, a podstawą opodatkowania jest wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego.
Oznacza to, że sama darowizna – jako nieodpłatne przysporzenie – co do zasady nie podlega PCC. Podatek może pojawić się tylko wtedy, gdy obdarowany przejmuje określone zobowiązania związane z przedmiotem darowizny.
Darowizna do fundacji rodzinnej a PCC
Powyższe zasady mają zastosowanie również do darowizn dokonywanych na rzecz fundacji rodzinnej. Kluczowe znaczenie ma to, czy w ramach darowizny dochodzi do przejęcia zobowiązań.
W praktyce interpretacyjnej organów podatkowych utrwala się podejście, zgodnie z którym wniesienie majątku do fundacji rodzinnej w formie darowizny nie podlega PCC, o ile fundacja nie przejmuje długów ani zobowiązań darczyńcy.
Przykładowo, w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 stycznia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4014.642.2025.4.BZ), organ potwierdził, że darowizna akcji na rzecz fundacji rodzinnej nie podlega PCC, jeżeli nie wiąże się z przejęciem zobowiązań. W analizowanej sprawie fundator przekazywał do fundacji akcje notowane na giełdzie zagranicznej, które miały powiększyć majątek fundacji i być w przyszłości przedmiotem inwestycji. Również w zakresie darowizny nieruchomości, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził, że nie wystąpi obowiązek zapłaty PCC (interpretacja z 29 sierpnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4014.326.2025.2.MD).
Podobne wnioski można odnieść do innych składników majątku. Jeżeli przedmiotem darowizny są np. maszyny, udziały w spółkach z o.o. czy inne prawa majątkowe, a fundacja nie przejmuje związanych z nimi zobowiązań, czynność ta nie powinna podlegać PCC.
Kluczowe jest więc prawidłowe ukształtowanie treści umowy darowizny. W szczególności należy zwrócić uwagę, czy nie dochodzi do przejęcia długów lub innych ciężarów. To właśnie ten element decyduje o ewentualnym obowiązku podatkowym. W razie wątpliwości warto skonsultować szczegóły z działem prawnym, który doradzi, jak poprawnie przygotować umowę darowizny.
Powyższe podsumowanie ma charakter ogólny i dotyczy przepisów aktualnych na dzień publikacji artykułu. Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w konkretnej sprawie – skorzystaj z formularza kontaktowego.
