Od 1 stycznia 2026 r. wobec części pracowników zacznie obowiązywać istotna nowelizacja przepisów dotyczących ustalania stażu pracy. Po raz pierwszy do stażu pracy będą mogły zostać wliczone nie tylko okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Obejmie to także inne formy aktywności zawodowej.
Co powinien wiedzieć o tych zmianach pracodawca? O tym w dzisiejszym artykule.
Jakie zasady ustalania stażu pracy obowiązują obecnie?
Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów do stażu pracy, od którego zależą określone prawa pracownicze, zalicza się przede wszystkim okresy zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Przepisy uwzględniają również wybrane okresy służby, m.in. w Policji czy Państwowej Straży Pożarnej. Inne formy aktywności zawodowej, takie jak prowadzenie działalności gospodarczej czy wykonywanie umów cywilnoprawnych, nie mają znaczenia przy ustalaniu stażu pracy.
Jakie uprawnienia zależą od stażu pracy?
Ogólny staż pracy obejmuje okresy zatrudnienia u wszystkich pracodawców. Ma kluczowe znaczenie m.in. dla nabycia prawa do 26 dni urlopu wypoczynkowego. Dotyczy to także nagród jubileuszowych w jednostkach sektora publicznego. Z kolei staż zakładowy, liczony wyłącznie u danego pracodawcy, wpływa m.in. na długość okresu wypowiedzenia oraz wysokość odpraw związanych z rozwiązaniem umowy o pracę.
Jakie okresy będą wliczać się do stażu pracy po zmianach?
Nowe przepisy istotnie rozszerzą katalog okresów zaliczanych do stażu pracy po ich wejściu w życie.
Obejmie on m.in.:
- prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej,
- okres współpracy przy prowadzeniu działalności,
- wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej,
- korzystanie z tzw. ulgi na start,
- wykonywanie pracy zarobkowej poza granicami kraju.
Oznacza to, że osoby z doświadczeniem zawodowym zdobytym poza „klasycznym” etatem będą mogły szybciej osiągnąć wymagany staż. Staż ten uprawnia do określonych świadczeń pracowniczych.
Profesjonalna obsługa kadr i płac to gwarancja bezpieczeństwa, terminowości i zgodności z ciągle zmieniającymi się przepisami prawa pracy. Sprawdź, co możemy zaproponować Twojej firmie: Kadry i płace – JB Solutions
Dokumentowanie nowych okresów aktywności zawodowej
Podstawowym dokumentem potwierdzającym nowe okresy zaliczane do stażu pracy będzie zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W sytuacjach, w których dana aktywność nie wiązała się z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, ciężar udowodnienia takiego okresu spoczywać będzie bezpośrednio na pracowniku.
Od kiedy nowe zasady zaczną obowiązywać?
Moment, od którego pracownik skorzysta z nowych zasad ustalania stażu pracy, zależy od tego, czy pracuje u pracodawcy z sektora publicznego, czy prywatnego.
W przypadku sektora publicznego nowe uprawnienia będą mogły być stosowane wobec pracowników pozostających w zatrudnieniu od 1 stycznia 2026 r., przy czym nie wcześniej niż od tej daty.
Z kolei w sektorze prywatnym analogiczne zasady znajdą zastosowanie wobec pracowników zatrudnionych od 1 maja 2026 r. Obowiązuje przy tym zastrzeżenie, że uprawnienia nie mogą powstać przed tym dniem.
Okresy, które nie zostaną wykazane w powyższym terminie, nie będą uwzględniane przez pracodawcę przy ustalaniu stażu pracy.
Dwuletni termin na przedłożenie dokumentów
Warunkiem zaliczenia nowych okresów do stażu pracy będzie ich prawidłowe udokumentowanie. Pracownicy otrzymają na to 24 miesiące. Termin ten liczy się od 1 stycznia 2026 r. w sektorze publicznym oraz od 1 maja 2026 r. w sektorze prywatnym.
Powyższe podsumowanie ma charakter ogólny i dotyczy przepisów aktualnych na dzień publikacji artykułu. Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w konkretnej sprawie – skorzystaj z formularza kontaktowego.
